Bieszczady należą do zachodniej części Beskidów Wschodnich. Obejmują obszar sięgający od Przełęczy Łupkowskiej (640 m) po dolinę rzeki Świcy. Dzielą się one na Bieszczady Zachodnie (w Polsce) oraz Bieszczady Wschodnie (na Ukrainie, najwyższy szczyt Pikuj 1405 m n.p.m).
Bieszczady Zachodnie zajmują obszar około 2100 km². Jego granice wyznaczają od pd. główny grzbiet Karpat, od pn. naturalne obniżenie pomiędzy Bieszczadami i Pogórzem Przemyskim, od zach. doliny rzek Osławy i Osławicy, a od wsch. granica państwowa z Ukrainą. W znaczeniu turystycznym granice Bieszczadów polskich można określić od północy linią kolejową Zagórz - Krościenko, a od zachodu Zagórz - Łupków. Południową granicę wyznacza główny grzbiet Karpat od źródeł Sanu do Przełęczy Łupkowskiej. Długość regionu wynosi ponad 60 km ze wschodu na zachód, a szerokość ponad 50 km z północy na południe. Administracyjnie położone są na południowo - wschodnim krańcu województwa podkarpackiego.
Ukształtowanie powierzchni tego regionu tworzą łańcuchy i pasma wzgórz, oraz gór przebiegające z pn.- zach. na pd.- wsch., które porozcinane są licznymi dolinami rzek i potoków. Rzeki te odprowadzają swe wody do Morza Bałtyckiego (wyjątek stanowi tu dorzecze rzeki Strwiąż w okolicy Ustrzyk Dolnych należące do zlewni Morza Czarnego). Główną rzeką jest San (443 km długości) wypływający na wschód od szczytu Piniaszkowy (961 m) w rejonie miejscowości Sianki. Największymi jego dopływami w rejonie Bieszczadów są: Osława (55 km) mająca żródło na stokach Matragony, Solinka (45 km) biorąca swój początek pod Rosochą i Strybem, Hoczewka (25 km), zwana w swym górnym biegu Jabłonką, ze źródłami w rejonie Wołosania, Wetlina zbierająca wody z Górnej Solinki wypływającej spod Krzemieńca (1221 m) i Małej Rawki (1267 m) i Wetlinki płynącej spod Połoniny Wetlińskiej oraz północnych stoków Działu, Wołosaty wypływający w kotle pomiędzy Krzemieniem, Szerokim Wierchem i Tarnicą. Bieszczadzkie wody charakteryzują się dużą czystością i bogactwem w szlachetne gatunki ryb.
Bieszczady należą do typu gór zwanych w geografii rusztowymi. Góry tej części Karpat wypiętrzyły się w trzeciorzędzie, czyli paleogenie ok. 25 milionów lat temu (są to zatem góry młode, powstałe u schyłku alpejskich ruchów górotwórczych) na dnie zbiornika tzw. Oceanu Tetydy i są zbudowane ze skał osadowych zwanych fliszem karpackim, czyli są to dość grube (do kilku kilometrów) serie piaskowców przewarstwiających się z łupkami ilastymi, mułowcami i iłowcami. Bieszczady stały się lądem 10 milionów lat temu i odtąd rozpoczął się proces ich niszczenia i kształtowania rzeźby. W wyniku wietrzenia, denudacji oraz innych form modelowania terenu Bieszczady uzyskały układ charakteryzujący się długimi łańcuchami górskimi, poprzedzielanymi dolinami rzek i potoków. W czasie oligoceńskich i mioceńskich ruchów górotwórczych zostały odkłute, czyli oderwane od pierwotnego podłoża i pchnięte ku północy na odległość kilkudziesięciu kilometrów, tworząc szereg ponasuwanych na siebie płaszczowin. Spoczywają one na krystalicznym podłożu platformy paleozoicznej. Twarde, odporne na wietrzenie piaskowce wypreparowały szereg malowniczych grzęd skalnych.
Procesy erozyjne w dalszym ciągu zmieniają oblicze gór. Podatne na pęcznienie i śliskie łupki były przyczyną powstawania licznych osuwisk tamujących często naturalne drogi odpływu wód. Najlepszym tego przykładem jest największe w Polsce osuwisko znajdujące się na Chryszczatej - powstało w roku 1907 - obecnie znajduje się na terenie rezerwatu "Zwiezło" (Jeziorka Duszatyńskie - osunęło się 12 mln m³ skał i ziemi).
Granica między Bieszczadami i Beskidem Niskim dzieli jednocześnie Karpaty na Wschodnie i Zachodnie.
Najbardziej atrakcyjną częścią Bieszczad jest część południowa zwana Bieszczadami Wysokimi (wyróżnia się także część północną zwaną Przedgórzem Bieszczadzkim lub Bieszczadami Niskimi). W Bieszczadach Zachodnich góry są znacznie wyższe, mocno zalesione i tylko w małym stopniu wykorzystane rolniczo. Trzon tej części Bieszczadów stanowi tzw. pasmo połonin, które tworzy kilka długich grzbietów górskich, od Smereka (1222 m) poczynając, na Połoninie Bukowskiej kończąc. W pasie tym wyróżnia się: Połonina Wetlińska (1255 m), Połonina Caryńska (1297 m) i tzw. Gniazdo Tarnicy i Halicza obejmujące grupę najwyższych bieszczadzkich szczytów (Tarnicę 1346 m, Krzemień 1335 m, Halicz 1333 m, Szeroki Wierch 1315 m i Bukowe Berdo 1311 m). W paśmie tym pojawiają się charakterystyczne odkryte wierzchowiny (długie i wąskie grzbiety górskie), często zakończone wychodniami skalistych grani i usłane płatami kamiennego rumoszu zwanego grechotem lub gołoborzami. Kiedyś górna granica lasu przebiegała na wysokości ok. 1200m. Później pasterze zaczęli wycinać na opał rosnące najwyżej jarzębiny i olchy zielone. To właśnie doprowadziło do zmiany wyglądu połonin.
Najbardziej na południe wysunięta część Bieszczadów stanowi tzw. pasmo graniczne. Pasmo graniczne, mimo że niższe hipsometrycznie od pasma połonin, stanowi część głównego wododziału karpackiego. Ciągnie się około stukilometrowym grzbietem od Przełęczy Łupkowskiej (640 m) na zachodzie po Przełęcz Użocką (853 m) na wschodzie. W lini prostej odległość między tymi przełęczami wynosi 68 km. W części zachodniej pasma po Okrąglik (1100 m) wysokości wierzchołków rzadko osiągają 1000 m, natomiast na wschodnim odcinku takich wierzchołków jest już kilkanaście. Od tego grzbietu odgałęziają się ku pn. liczne boczne ramiona z szeregiem szczytów (Jasło 1153 m, Fereczeta 1102 m, Paportna 1199 m oraz Dział 1152 m). W samej grani tego pasma wyrożnia się Wielka Rawka (1304 m). Wysokość 1200 m przekraczają szczyty Rozsypańca (1273 m) Kińczyka Bukowskiego (1251 m) i Krzemieńca (1221 m). Ten ostatni wierzchołek (zwany też Kremenarosem) od dawna był charakterystycznym punktem granicznym państwa polskiego. Obecnie łączą się tutaj granice państwowe trzech krajów - Polski, Ukrainy i Słowacji. Niedaleko Przełęczy Użockiej leży inny, charakterystyczny szczyt - Opołonek (1028 m), będący najdalej na południe wysuniętym punktem Polski (49o00). Pasmo graniczne, w przeciwieństwie do pasma połonin, jest niemal kompletnie zalesione i tylko na wierzchowinach większych wyniosłości pojawiają się widokowe polany. Szczególnie rozległa panorama jest na stronę południową, gdzie w górzystym krajobrazie góruje słowacki Wyhorlat. Wyróżnia się także pasmo Wysokiego Działu. Jest to długie (ok. 35 km), mocno rozgałęzione i zalesione pasmo ciągnące się od doliny Solinki w rejonie Cisnej w kierunku płn.- zach. i płn. po dolinę Osławy w rejonie Tarnawy. Przy bardziej szczegółowym podziale w paśmie tym można wyróżnić (rozdzielone Przełęczą Żebrak - 816 m) dwie części - południową z Wołosaniem (1071 m - zwanym też Patryją) i północną z potężniejszym, ale hipsometrycznie niższym masywem Chryszczatej (997 m). Pasmo Łopiennika (1069 m) i Durnej (979 m) (liczące ok. 30 km) zwane też "grzbietem baligrodzkim" rozciąga się pomiędzy dolinami Jabłonki i Solinki. Krajobrazowo omawiane pasmo podobne jest do pasma Wołosania i Chryszczatej. Puszczański charakter lasów, doliny rzeczne rozcinające zbocza aż po sam grzbiet, duże stromizny stoków (szczególnie w masywie Durnej) czynią z tych obszarów, rzadki już w Polsce, "dziewiczy", trudno dostępny zakątek. Prawie całkowite zalesienie obydwu pasm powoduje brak dobrych miejsc widokowych i utrudnia orientację w terenie. Wyróżnia się także pasmo na północ od Sanu (wg. geografów Przedgórze Bieszczadzkie) czyli Otryt (Trochaniec 939 m), Ostre (804 m), Żuków (768 m) i Jaworniki (909 m).
Podziały fizykogeograficzne opierają się głównie na koncepcji Mieczysława Klimaszewskiego i Jerzego Kondrackiego:
- Wg. Klimaszewskiego granica od Przeł. Łupkowskiej kieruje się na wschodzie wzdłuż doliny Smolniczka do Osławy i w górę do Przeł. Szczerbanówka a następnie w dół biegu Solinki do Sanu i do jego źródeł pod Przeł. Użocką.
- Kondracki prowadzi granicę od Przeł. Łupkowskiej doliną Osławy i od jej ujścia do Sanu w górę tej rzeki pod Przełęcz Użocką.
Pasma Otrytu, Ostrego i Żukowa zaliczane są więc przez geografów do tzw. Przedgórza Bieszczadzkiego, traktowanego jako część Gór Sanocko - Turczańskich. Pasma Wysokiego Działu oraz Łopiennika - Durnej Klimaszewski włączył do Beskidu Niskiego.
Bieszczady to obszar ubogi w surowce mineralne. Występujące tu złoża ropy naftowej zostały już prawie wyczerpane. Natomiast niewykorzystywane w pełni jest bogactwo wód mineralnych: solankowych, siarczkowych i szczawów. Znajdujące się tu źródła o właściwościach leczniczych, chociaż słabo zagospodarowane, mogą stać się przyczyną eskalacji turystyki uzdrowiskowej.
Bieszczady posiadają specyficzny klimat górski, pozostający w zasięgu klimatu Karpat Wschodnich i Niżu Węgierskiego, o cechach kontynentalnych, charakteryzujący się wysokimi amplitudami temperatur. Maksymalna średnia temperatura najcieplejszego miesiąca wynosi 16,2 ^oC, a minimalna średnia temperatura najchłodniejszego miesiąca wynosi -7,5 ^oC. Najzimniejszymi miesiącami są styczeń i luty, posiadające średnie temperatury od -3,3 ^oC w Lesku do -5,3 ^oC w Ustrzykach Górnych. Natomiast najcieplejszy jest lipiec ze średnimi temperaturami rzędu 18 ^oC w Lesku i 16,5 ^oC w Ustrzykach Górnych. Lato jest ciepłe, ale wilgotne. Zima - w wyższych partiach gór stosunkowo długa - charakteryzuje się dużymi opadami śniegu. Okres jesieni - suchy i ciepły - jest wyjątkową porą dla uprawiania turystyki. Roczna suma opadów jest dość wysoka, wynosi bowiem 1200 mm w wyższych partiach górskich. Większość opadów ma miejsce w lecie (głównie w lipcu 140 - 150 mm). Pokrywa śnieżna zalega przez 140 dni, a jej grubość wynosi 40 - 80 cm, a w wyższych partiach gór nawet do 200 - 300 cm. Tutejszą aurę cechują także częste i silne wiatry południowo - zachodnie, nasilające się w okresie  jesiennym i zimowym (do 20 m/s).